नारद
नारद (किंवा नारद पुरुष) हे १६९ शलाका पुरुषांच्या विस्तृत यादीत समाविष्ट असलेले विशेष व्यक्तिमत्त्व मानले जातात. एका कालचक्रात एकूण ९ नारद जन्म घेतात. नारद हे अत्यंत ज्ञानी, विद्याधर आणि तिन्ही लोकांत कुठेही मुक्तपणे संचार
करण्याची शक्ती असलेले असतात. परंतु, दोन व्यक्ती किंवा राजांमध्ये वाद
(कलह) निर्माण करून ते पाहण्यात त्यांना विशेष आनंद मिळतो.
नारदांची मुख्य वैशिष्ट्ये
- कलहप्रिय पण बुद्धिमान: नारद हे अत्यंत ज्ञानी, विद्याधर आणि तिन्ही लोकांत कुठेही मुक्तपणे संचार करण्याची शक्ती असलेले असतात. परंतु, दोन व्यक्ती किंवा राजांमध्ये वाद (कलह) निर्माण करून ते पाहण्यात त्यांना विशेष आनंद मिळतो.
- कथेला वळण देणारे: वासुदेव आणि प्रतिवासुदेव (किंवा राम आणि रावण) यांच्यातील युद्धाची किंवा संघर्षाची परिस्थिती निर्माण करण्यात नारदांची मध्यस्थी महत्त्वाची ठरते.
- धर्माचरणी आणि संन्यासी: बाह्यतः भांडणे लावणारे दिसले, तरी नारद हे सुरुवातीला अतिशय तपोनिष्ठ, सत्यवचनी आणि जैन धर्मावर श्रद्धा ठेवणारे असतात.
- अंतिम गती: तीव्र कलहप्रियतेच्या आणि पापकर्मांच्या परिणामांमुळे बहुतांश नारद मृत्यूनंतर नरकात किंवा कुयोनीत जन्म घेतात.
९ नारदांची नावे:
भीमा
महाभीमा
रुद्र
महारुद्र
काल
महाकाल
दुर्मुख
नरमुख
अधोमुख
वैदिक विरुद्ध जैन परंपरा
| वैशिष्ट्य | वैदिक (हिंदू) परंपरा | जैन परंपरा |
| स्वरूप | देवर्षी नारद हे ब्रह्मदेवाचे मानसपुत्र आणि भगवान विष्णूंचे परम भक्त (एकच अलौकिक व्यक्ती) मानले जातात. | नारद हे एका व्यक्तीचे नाव नसून एक पद/श्रेणी आहे; एका कालचक्रात ३४ नारद होतात. |
| हेतू | लोककल्याण, भक्तीचा प्रसार आणि ईश्वरी कार्यासाठी संवाद घडवणे. | कलह (भांडणे) लावण्याची प्रवृत्ती आणि घटनांना गती देणे. |
अजून काही नाही
लवकरच अधिक माहिती जोडली जाईल.