पपौराजी (मध्य प्रदेश)
DharmashalaBhojanalay
पपौराजी (पंपापूर) हे टीकमगढपासून सुमारे ५ किमी अंतरावर वसलेले तीर्थ असून बाराव्या शतकात याची स्थापना झाल्याचे मानले जाते. सपाट भूमीवर वसलेल्या एकशेआठ मंदिरांचा हा समूह अतिशय क्षेत्र म्हणून प्रसिद्ध आहे. येथील तीन आदिनाथ मूर्तींपैकी दोन मूर्तींवरील शिलालेखानुसार त्या विक्रम संवत १२०२ (इ.स. ११४५) मध्ये प्रतिष्ठापित झाल्या असून त्या या क्षेत्रातील सर्वांत प्राचीन मूर्ती आहेत.
शैक्षणिक वारसा: मोतीलाल वर्णी यांनी स्थापन केलेली शाळा व ग्रंथालय, एक उदासीन आश्रम आणि विद्यार्थ्यांसाठी वसतिगृह हे पपौराजी परिसरात आहे. चार धर्मशाळा, एक विश्रामगृह व भोजनशाळाही येथे उपलब्ध आहे.
आठशे वर्षांहून अधिक प्राचीन असलेले पपौराजी शतकानुशतके जैन श्रद्धेचे व शिक्षणाचे केंद्र राहिले आहे.
