श्रावस्ती (उत्तर प्रदेश)

श्रावस्ती ही प्राचीन कोसल राज्याची राजधानी असून तिसरे तीर्थंकर भगवान संभवनाथ यांच्या गर्भ, जन्म, तप व केवलज्ञान या चार कल्याणकांची भूमी आहे. बाराव्या-तेराव्या शतकापर्यंत भरभराटीस असलेल्या या नगरीत सम्राट अशोक व त्यांचे नातू संप्रती यांनी अनेक मंदिरे, स्तूप व विहार उभारले होते; पुढे परकीय आक्रमणांमुळे नगरीचा ऱ्हास झाला आणि सहेट-महेट परिसरात केवळ अवशेष उरले.

आधुनिक मंदिर: इ.स. १९९५ मध्ये प्रतिष्ठापित झालेले सध्याचे मंदिर ८४ फूट उंच असून चोवीसही तीर्थंकरांच्या मूर्ती येथे विराजमान आहेत. मूळनायक भगवान संभवनाथ यांची साडेतीन फूट उंचीची श्वेतवर्णी पद्मासनस्थ मूर्ती आहे.