गिरनार (गुजरात)

गिरनार (ऊर्जयंत पर्वत) हे जैन धर्मातील अत्यंत पवित्र सिद्धक्षेत्र मानले जाते. हे स्थान गुजरात राज्यातील  शहरात वसलेले असून, ऐतिहासिक आणि आध्यात्मिक दृष्टीने याला विशेष महत्त्व आहे.
१. धार्मिक व आध्यात्मिक महत्त्व

• भगवान नेमिनाथ स्वामींची मोक्षभूमी: जैन धर्माचे २२ वे तीर्थंकर भगवान नेमिनाथ स्वामी यांनी याच पर्वतावर दीक्षा ग्रहण केली, तपश्चर्या केली, केवलज्ञान प्राप्त केले आणि येथूनच मोक्ष (निर्वाण) मिळवला.

२. मुख्य मंदिरे आणि टोंक
गिरनार पर्वतावर चढाई करताना आणि शिखरावर अनेक प्राचीन मंदिरे व टोंक आहेत:

• प्रथम टोंक (जैन मंदिरे): चढाईदरम्यान मुख्य जैन मंदिर समूह येतो. येथे  (भगवान नेमिनाथ यांचे मुख्य मंदिर) स्थित आहे, जे संगमरवर आणि प्राचीन कारीगिरीने नटलेले आहे.

• पाचवा टोंक: हा भाग भगवान नेमिनाथ स्वामींचे मूळ मोक्षस्थान मानला जातो. येथे भाविक अत्यंत भक्तिभावाने दर्शन घेतात.

३. यात्रा व चढाई

• पायऱ्यांची चढाई: पर्वतावर चढण्यासाठी  येथून सुमारे ९,९९९ पायऱ्यांची चढाई करावी लागते.
• रोपवे (Ropeway) सुविधा: आता गिरनार पर्वतावर आशियातील सर्वात मोठ्या रोपवेची सुविधा उपलब्ध आहे. यामुळे ज्येष्ठ नागरिकांना आणि कमी वेळेत दर्शन घेऊ इच्छिणाऱ्या भाविकांना काही मिनिटांतच पर्वताच्या वरच्या भागापर्यंत पोहोचता येते.

५. सोयी आणि सुविधा

• पर्वताच्या पायथ्याशी (तलेटी) दिगंबर आणि श्वेतांबर जैन समाजाच्या अनेक धर्मशाळा आणि भोजनालये उपलब्ध आहेत, जिथे राहण्याची आणि शुद्ध जैन भोजनाची उत्तम सोय मिळते.