कंबदहळ्ळी (कर्नाटक)

कंबदहळ्ळी (मंड्या जिल्हा, कर्नाटक) येथील पंचकुट बसदी हे पश्चिम गंग राजवंशाच्या काळात इ.स. ९०० ते १००० या कालखंडात उभारलेले मंदिर संकुल आहे. गंग राजे स्वतः श्रद्धावान जैन असल्याने त्यांच्या कारकिर्दीत कंबदहळ्ळी हे एक महत्त्वाचे जैन केंद्र म्हणून भरभराटीस आले.

स्थापत्यवैशिष्ट्ये: मंदिराची उभारणी दोन टप्प्यांत झाली — पहिल्या टप्प्यात त्रिकूटाचल (तीन गर्भगृहे) रचना उभारली गेली, ज्यात मध्यवर्ती गर्भगृह उत्तराभिमुख तर इतर दोन पश्चिम व पूर्वाभिमुख आहेत. चालुक्य-पल्लव स्थापत्यशैलीचा प्रभाव दर्शवणारी ही रचना दाक्षिणात्य द्राविड जैन स्थापत्यकलेचा एक उत्कृष्ट नमुना मानली जाते. भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभागाने या स्मारकाला राष्ट्रीय संरक्षित दर्जा दिला आहे.