प्रभावना अंग

रत्नत्रय जैन धर्माचे महत्व प्रगट करून सर्व लोकामध्ये मोक्षमार्ग स्वीकार करण्याची भावना निर्माण करणे, जागृत करणे.

अर्थ: अज्ञानरूपी अंधाराचा प्रसार दूर करून आपल्या शक्तीनुसार जिनशासनाच्या माहात्म्याचा प्रकाश पसरवणे म्हणजे प्रभावना अंग.

स्थान: सम्यग्दर्शनाच्या आठ अंगांपैकी आठंवे अंग. ज्याप्रमाणे एका अक्षराने कमी असलेला मंत्र विषाची वेदना दूर करू शकत नाही, त्याचप्रमाणे अंगहीन सम्यग्दर्शन संसाराची परंपरा नष्ट करण्यास समर्थ नाही (रत्नकरण्ड श्रावकाचार, श्लोक २१).

विरुद्ध दोष: अप्रभावना (अज्ञान, मिथ्यात्व व प्रमादामुळे जिनशासनाची प्रभावना न करणे).

प्रसिद्ध उदाहरण (परंपरागत): वज्रकुमार मुनी - रथयात्रेतील अडथळा दूर करून जिनधर्माची प्रभावना करणारे मुनी म्हणून कथाकोशांत प्रसिद्ध.

आठ अंगांचा सारांश:

अज्ञानतिमिरव्याप्तिमपाकृत्य यथायथम्। जिनशासनमाहात्म्यप्रकाशः स्यात्प्रभावना॥१८॥ अज्ञानरूपी अंधाराचा प्रसार दूर करून आपल्या शक्तीनुसार जिनशासनाच्या माहात्म्याचा प्रकाश पसरवणे म्हणजे प्रभावना अंग.

ततो जिनेन्द्रभक्तोऽन्यो वारिषेणस्ततः परः। विष्णुश्च वज्रनामा च शेषयोर्लक्ष्यतां गताः॥२०॥ आठ अंगांत प्रसिद्ध झालेल्यांची नावे क्रमाने सांगितली आहेत (श्लोक १९-२०); यातील आठंवे अंग - वज्रकुमार मुनी.